محمد بن محمود دهدار شيرازى

13

رسائل دهدار ( فارسى )

كورت بيند هر آنكه بيند ز قفا * اينست مثال خير و شر گر بينى * در باغ چو ميل چيدن گل كردم * بلبل نگران بود ، تغافل كردم كردند حريفان همه دامن پرگل * من سينه پر از نالهء بلبل كردم * منظور يقين دو حالتست از اشيا * هر لحظه وجود دگر و حكم بقا تجديد وجود از عدم ذاتى ماست * و آن حكم بقا رابطهء فعل خدا * * * و نيز جناب ايشان - آقاى گلچين معانى - در پانوشت آن مصحف گرانسنگ در ترجمت احوال پدر - يعنى محمود دهدار - رضوان اللّه تعالى عليه - نگاشته‌اى دارند كه بعد از عنوان نظر جناب هانرى كربن در تاريخ فلسفه ، ج 2 ، ص 145 ، ط كوير ترجمهء آقاى جواد طباطبائى ، ايراد خواهيم نمود و نظر خوانندهء عزيز را به سهو جناب كربن و برخى از معاصرين پيرامون تميز دادن بين محمّد دهدار - صاحب رسايل - و پدرش محمود بن محمد دهدار متخلّص به عيانى و مدفون به حافظيهء شيراز جلب مىنماييم . آقاى كربن - رحمة اللّه تعالى عليه - گويند : بالاخره لازم است كه در اينجا از شخصيتى عجيب يعنى : خواجه محمّد بن محمود دهدار ( او پسرى به نام محمود بن محمد داشت و نوشتهء تذكره‌ها سهم هريك از آنها به درستى معلوم نمىشود ) ياد كنيم ، هرچند كه تنها پيوند او با كسانى كه ذكرشان گذشت ، در اين است كه به محفل شيراز تعلّق داشت . دربارهء شرح حال او فقط مىتوان اين نكته را ذكر كرد كه او در سال 1013 ق / 1604 م زنده بود و در حافظيهء شيراز مدفون است . او از نمايندگان بارز حكمت عرفان شيعى از تبار رجب برسى است . افزون بر اين در علم جفر ؛ يعنى علمى كه در عرفان اسلامى معادل فنون قباله‌هاى يهودى است از او حدود ده اثر باقى مانده است كه هريك از آنها شايستهء بررسى است . در اينجا